วันพฤหัสบดีที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2557

อีโบลาคร่าพ่อแม่ไปจากชีวิตเด็กๆ


ฟรานซิส วัย 13 ปี สูญเสียน้องสาว บิดามารดา และยายด้วยเชื้ออีโบลา © UNICEF Sierra Leone/2014/Dunlop
 โดย โจ ดันลอบ

ผู้ที่โผล่หน้าออกมาจากหลังประตูคือฟรานซิส เด็กชายวัย 13 ปีที่ออกมาเชื้อเชิญข้าพเจ้าให้เข้าไปในบ้านชานเมืองไกลาฮุน ซึ่งมีเฟอร์นิเจอร์เพียงน้อยชิ้น แม้บ้านจะเล็กแต่กลับแข็งแรง ซ่อนตัวอยู่ในเนินเขาเขียวชอุ่มซึ่งเป็นลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดทางภาคตะวันออกของประเทศเซียร์ราลีโอน

ความรุนแรงของเชื้ออีโบลาประกอบกับสภาพความเป็นอยู่ที่แออัดทำให้สมาชิกในครอบครัวทุกคนได้รับผลกระทบหากคนใดคนหนึ่งติดเชื้อ ในกรณีของฟรานซิส น้องสาวทั้งสองของเขา ได้แก่ โรส วัย 5 ปี และอลิส วัย 3 ปี ต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเพื่อการรักษาอีโบลา MSF ในเมืองไกลาฮุน หลังจากที่มารดา บิดา และยายของพวกเขามีอาการป่วย

บิดาและมารดาของเขาเสียชีวิตหลังจากเข้ารับการรักษาได้ไม่นาน ส่วนน้องสาวและยายของเขาซึ่งมีอาการป่วยและมีผลตรวจเป็นบวก ถูกนำตัวไปยังหน่วยผู้ป่วยที่มีผลตรวจเป็นบวกในโรงพยาบาลเพื่อรับการรักษาต่อไป

มาเมีย คปูลัม บริหารศูนย์รักษาโรคเฉพาะกิจ  © UNICEF Sierra Leone/2014/Dunlop
ฟรานซิสหายป่วยจากโรคได้อย่างปาฏิหาริย์และถูกส่งตัวไปยัง “ศูนย์รักษาโรคเฉพาะกิจ” ซึ่งมีลักษณะกึ่งบ้านกึ่งโรงพยาบาลที่ได้รับการสนับสนุนจาก Save the Children และยูนิเซฟ โดยมีมาเมีย คปูลัม หญิงสูงวัยเป็นผู้บริหาร ศูนย์ฯ ดังกลาวเป็นที่พักพิงที่มั่นคงสำหรับเด็กๆ ผู้เคยได้รับเชื้ออีโบลา

“ฉันรู้สึกเศร้าใจแทนเด็กๆ เหล่านั้น พวกเขาสูญเสียบุพการี และยังต้องปรับตัวให้เข้ากับชีวิตใหม่ ดังนั้น จึงเป็นหน้าที่ของพวกเราที่จะทำให้พวกเขารู้สึกปลอดภัยและมั่นคง” มาเมียกลาว

เมื่อสองวันที่ผ่านมา มีเด็กอีก 4 คนถูกส่งตัวมาเพิ่มที่ศูนย์ฯ โดย 3 คนเป็นเด็กทารก ทำให้จำนวนสมาชิกในศูนย์ฯ เพิ่มขึ้นเป็น 10 คน โรส น้องสาววัย 5 ปีของฟรานซิสคือหนึ่งในเด็กผู้ถูกส่งตัวมาใหม่หลังจากที่เธอฟื้นตัวจากอาการป่วยและออกจากโรงพยาบาลแล้ว แต่น่าเสียดายที่น้องสาวคนสุดท้องของพวกเขาไม่อาจต่อสู้กับเชื้อร้ายได้  นี่เป็นข่าวร้ายที่โรสเลาให้ฟรานซิส พี่ชายของเธอฟังหลังจากที่ทั้งสองได้กลับมาพบกันอีกครั้ง

ฮาวา กาโมไก อาสาสมัครประจำศูนย์ฯ © UNICEF Sierra Leone/2014/Dunlop
ฮาวา กาโมไก อาสาสมัครคนหนึ่งผู้ใช้เวลา 24 ชั่วโมงกับเด็กๆ เธอป้อนข้าวเด็ก เบี่ยงเบนความสนใจของเด็กด้วยเกมส์ และพยายามอย่างเต็มที่ในการทำหน้าที่แทนบิดามารดาผู้ล่วงลับของเด็กเหล่านั้น การรับมือกับการสูญเสียของเด็กเป็นภาระอันหนักอึ้งอย่างที่ไม่สามารถจินตนาการได้ โดยฮาวาต้องรับมือกับภาระดังกล่าวด้วยความเมตตาและความอดทน ผลลัพธ์ที่ได้ก็เป็นที่ชัดเจนว่า เด็กๆ เริ่มหลงรักเธออย่างรวดเร็ว

“ฉันเป็นห่วงเด็กโตมากที่สุด เพราะพวกเขาโตพอที่จะรับรู้เรื่องราวต่างๆได้ ฉันพยายามกระตุ้นให้พวกเขาอธิบายความรู้สึกออกมา” เธอกล่าวขณะมองไปยังฟรานซิส

ฟรานซิสเดินไปเดินมารอบโต๊ะที่ข้าพเจ้านั่งอยู่กับฮาวาและมาเมีย คปูลัม เขาเป็นหนึ่งในเด็กอีกหลายคนที่อยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับการสนทนาของผู้ใหญ่ เด็กชายมองอย่างใคร่รู้ในขณะที่พวกเรากำลังพูดคุยกัน

ฟรานซิสเสียใจอย่างมากเกี่ยวกับการจากไปของเอ็มมานูเอล ซากิลา บิดาของเขา “ผมคิดถึงกำลังใจจากพ่อ และช่วงเวลาที่เราเดินเล่นด้วยกัน พ่อเป็นผู้ให้คำแนะนำผมเสมอ ผมคิดถึงท่านเพราะขณะนี้ท่านไม่อยู่กับผมอีกต่อไปแล้ว” เด็กชายกล่าวเบาๆ

สิ่งที่น่าสลดใจที่สุดของฟรานซิสคือการเป็นพาหะนำเชื้ออีโบลา ด้วยสมาชิกทุกคนในครอบครัวติดเชื้อ ฟรานซิสจึงต้องรับการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดตลอดสามสัปดาห์ของระยะฟักตัวของเชื้อ ทุกเช้า ฮาวาจะวัดไข้ของเขา เมื่อวันที่ผ่านมาเป็นวันที่น่ากังวลใจเพราะเขามีไข้

“เราแยกตัวฟรานซิสออกมาและตรวจหาเชื้ออีโบลาในตัวเขาอีกครั้ง แต่ผลตรวจออกมาเป็นลบและเขาก็เริ่มฟื้นตัว เนื่องจากเป็นไข้เพียงเล็กน้อย โรส น้องสาวของเขาเป็นห่วงมาก เธอกินไม่ได้นอนไม่หลับเพราะไม่อยากสูญเสียสมาชิกในครอบครัวอีกคนหนึ่งไป” ฮาวากล่าว

โรสแสดงประกาศนียบัตรผู้มีสุขภาพดี ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขและอนามัยเป็นผู้ออกให้ในวันที่เธอออกจากศูนย์รักษาอีโบลา © UNICEF Sierra Leone/2014/Dunlop
โรสซึมเศร้าและมักจะเกาะชายกระโปรงของฮาวาเมื่อข้าพเจ้ารู้จักกับเธอใหม่ๆ “เธอคิดถึงแม่ของเธอมาก เธอร้องไห้หาแม่อยู่เสมอ” เมื่อข้าพเจ้าไปเยี่ยมเธอเป็นครั้งที่สอง อารมณ์ของเธอดีขึ้น เธอเล่นกับเด็กคนอื่นๆ ด้วยรอยยิ้มและเสียงหัวเราะ

เธอสามารถลืมอย่างง่ายดายว่าเคยสูญเสียสมาชิกส่วนใหญ่ในครอบครัวไปกับโรคร้าย เนื่องจากเธอยังเด็กเกินกว่าจะเข้าใจ โรสค่อยๆ สบตาข้าพเจ้า ฟรานซิสบอกให้เธอโชว์สิ่งของบางสิ่งแก่ข้าพเจ้า เธอจึงวิ่งไปที่ห้องนอนและนำประกาศนียบัตรผู้มีสุขภาพดี ซึ่งเธอได้รับในวันที่ออกจากโรงพยาบาลรักษาอีโบลาออกมาโชว์อย่างภาคภูมิใจ แม้จะไม่รู้ความหมายของมัน

ฮาวาและฟาตู ดูแลโรสและฟรานซิสในศูนย์ฯ © UNICEF Sierra Leone/2014/Dunlop
ฮาวาและมาเมีย คปูลัม ร่วมกับฟาตู ฟอมบา เจ้าหน้าที่พิทักษ์เด็กจาก Save the Children พยายามให้การสนับสนุนเด็กผ่านกิจกรรมให้คำปรึกษาทางจิตวิทยา เช่น การเล่านิทาน การแสดงบทบาทสมมติ และการร้องเพลง ฟาตูกล่าวว่า “เด็กเล็กต้องการการดูแล พวกเขาต้องการความรัก และพวกเราพยายามอย่างเต็มที่ที่จะให้ความรักแก่พวกเขา พวกเราต้องการทำให้พวกเขามีความสุข”

“บางครั้งข้าพเจ้ากลับไปที่สำนักงานแล้วร้องไห้ ข้าพเจ้าสงสัยว่าเกิดอะไรขึ้นกับเด็กๆ และอนาคตของพวกเขาจะเป็นอย่างไรต่อไป แม้ข้าพเจ้าเป็นที่ปรึกษามา 10 ปี แต่เหตุการณ์ในครั้งนี้กลับยากยิ่งนัก อีโบลาคือสงครามลับ ไม่มีปืนเป็นอาวุธ แต่ผู้คนกำลังเผชิญหน้ากับความเศร้าสลด” ฟาตูกล่าว

ฟรานซิสและโรสจะอาศัยอยู่ในศูนย์ฯ ดังกลาวจนกว่าสถานที่พักพิงถาวรจะสร้างแล้วเสร็จ Save the Children ร่วมกับยูนิเซฟและกระทรวงสวัสดิการสังคม ผู้หญิงและเด็ก กำลังตามหาญาติที่ต้องการรับเด็กทั้งสองไปเลี้ยงดู พวกเขาหวังว่ายายของเด็กทั้งสองจะหายป่วยจากโรคร้ายและจะพาเด็กๆ กลับไปยังหมู่บ้านคูเซโด ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับเขตคิสิ เตง แต่น่าเสียดายที่ยายของพวกเขาเสียชีวิตลงขณะที่ข้าพเจ้ากำลังเขียนบทความฉบับนี้ การสูญเสียดังกล่าวทำให้อนาคตของเด็กทั้งสองมืดมนยิ่งกว่าเดิม

นับจนถึงปัจจุบัน เด็กมากกว่า 300 คนทั่วประเทศเซียร์ราลีโอนต้องกลายเป็นเด็กกำพร้าด้วยเชื้อไวรัสอีโบลา จำนวนดังกลาวมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากตราบใดที่เชื้อไวรัสยังไม่หยุดการแพร่ระบาด

หมายเหตุ: ยูนิเซฟประเมินว่ามีเด็กอย่างน้อย 3,700 คนในประเทศกินี ไลบีเรีย และเซียร์ราลีโอนสูญเสียบุพการีหนึ่งหรือทั้งสองคนด้วยเชื้ออีโบลานับตั้งแต่มีการแพร่ระบาด
โจ ดันล็อบ เป็นเจ้าหน้าที่ชั่วคราวของยูนิเซฟในประเทศเซียร์ราลีโอน

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น